Piyasa, gelir ve maliyet yaklaşımları; masa başı ve denetimli değerleme farkı; yaş, donanım, sörvey durumu ve navlun döngüsünün geminin fiyatına etkisi.
Bir geminin değeri sabit değildir: navlun piyasaları, yeni inşa fiyatları ve finansman maliyetiyle birlikte hareket eder. Bankalar, sigortacılar, alıcılar, satıcılar ve denetçiler güvenilir bir rakama ihtiyaç duyar ve her biri bu rakamı farklı amaçla kullanır.
Üç değerleme yaklaşımı
Piyasa (emsal satışlar) yaklaşımı
En yaygın yöntemdir. Değerleme uzmanı benzer gemilerin — büyüklük, yaş, tersane ve donanım bakımından — yakın tarihli satışlarına bakar ve farklılıklar için düzeltme yapar. Kuru dökme yük ve tanker gibi likit segmentlerde son gerçekleşen satışlar ("last done") güçlü bir referans oluşturur.
Gelir yaklaşımı
Geminin kalan ömrü boyunca elde etmesi beklenen nakit akışlarının, işletme giderleri düşülerek ve bir hurda/kalıntı değer eklenerek bugüne indirgenmiş değeridir. Gemi uzun bir çartere bağlıysa ya da emsal satış azsa özellikle kullanışlıdır.
Maliyet yaklaşımı
Benzer bir geminin bugün inşa maliyetinin yaş ve aşınma payı düşülerek düzeltilmesidir. Genellikle genç ya da özel tip gemiler için çapraz kontrol olarak kullanılır.
Masa başı mı, denetimli mi?
Masa başı (desktop) değerleme geminin iyi durumda olduğunu varsayar; geminin özelliklerine ve piyasa verilerine dayanır. Denetimli değerleme buna fiziki bir denetim ve klas kayıtlarının incelenmesini ekler — geminin durumu belirsizse ya da bir banka veya mahkeme daha yüksek güvence istiyorsa önem kazanır.
Değeri neler etkiler?
- Yaş ve kalan ekonomik ömür — ömrün sonunda da geminin boş ağırlığına (lightweight) dayanan hurda değeri.
- Büyüklük ve donanım — taşıma kapasitesi (DWT), yük ekipmanı, yakıt verimliliği ve balast suyu arıtma sistemi gibi kurulu ekipman.
- Tersane ve bakım geçmişi.
- Sörvey durumu — yakında yapılacak bir özel sörvey (special survey), yeni sahip için önemli bir maliyet demektir.
- Çarter durumu — değerleme "çartersiz" (charter-free) yapılabilir ya da mevcut bir çarteri dikkate alabilir.
- Piyasa döngüsü — navlun seviyeleri, yeni inşa fiyatları ve sipariş defteri.
Değerlemeyi kimler kullanır?
Bankalar kredi/değer oranı (LTV) taahhütlerini test etmek için; sigortacılar gövde değerini belirlemek için; alıcı ve satıcılar işlemi fiyatlamak için; şirketler muhasebe ve değer düşüklüğü testleri için; uyuşmazlıklarda taraflar ise bilirkişi kanıtı olarak kullanır.
Bağımsız değerlemelerimiz piyasa verisini teknik değerlendirmeyle birleştirir. Değerleme talep edin.